فیلم سینمایی The Green Mile به کارگردانی فرنک دارابونت (Frank Darabont) اقتباسی است از رمانی به همین نام به قلم استفن کینگ (Stephen King). دو شخصیت اصلی این فیلم پُل اجکام (Paul Edgecomb) و جان کافی (John Coffey) هستند که نقش این دو را، به ترتیب، تام هنکس (Tom Hanks) و مایکل کلارک دانکن (Michael Clarke Duncan) بازی می‌کنند. روایت فیلم به صورت پس‌نگاه (flashback) است. پل اجکام ِ 108 ساله در آسایشگاه سالمندان از خاطرات جوانی خود می‌گوید؛ از زمانی که مسئول بند اعدام در دوران رکود بزرگ (Great Depression) است. اجکام در تعریف Green Mile می گوید:

Usually death row is called “The Last Mile.” We called ours “The Green Mile.” The floor was the color of faded limes. We had the electric chair…

جایگزینی Last با Green به خاطر رنگ کف راهرو بندی ست که اجکام مسئول آن است. در دوبله‌ی فارسی نام فیلم به مسافت سبز ترجمه شده است. اما در بین فیلم‌دوستان بیشتر به مسیر سبز معروف است. ترجمه‌ی عنوان یک بحث است، ولی بحث اصلی ما در این جا بر سر تکيه‌کلام جان کافی است که همیشه هنگام معرفی خود (3 بار در فیلم) عیناً تکرار می‌کند.

جان کافی سیاه‌پوست آمریکایی ِ غول پیکر ِ بیسوادی است که فقط هجی کردن فامیل خود را بلد است. حتا وقتی اجکام می گوید corridor، او معنی آن را متوجه نمی‌شود! بلد نیست Florida را تلفظ کند. جملات‌اش شکسته است و غلط املایی کم ندارد. در معرفی خود می‌گوید:

- John Coffey, like the drink, only not spelt the same.

این تکيه‌کلام را در دوبله‌ی فارسی به این صورت ترجمیده‌اند:

- جان کافی، مث قهوه، ولی مث هم هجی نمی‌شن.

بازی زبانی‌ای که در دیالوگ اصلی شده، در ترجمه از بین رفته. کافی و قهوه در فارسی شباهتی با هم ندارند. برای ببینده‌ی فارسی‌زبان این سؤال پیش می‌آید که ارتباط کافی با قهوه چیست. چرا باید جان کافی بگوید اسم‌اش مثل قهوه است.

پیشنهاد من، به عنوان یک گزینه، این است که به جای "قهوه" از "کافه" استفاده شود. اول این‌که، کافه و قهوه هم‌ریشه‌اند. دوم، و مهم‌تر، این‌که کافه با کافی جناس ناقص می‌سازد، که همین به کار ما می‌آید. جان کافی می‌تواند بگوید:

- جان کافی، مث کافه، فقط حرف آخرشون فرق داره.

از این که بگذریم، به نظرم بزرگ ترین لطمه در ترجمه‌ی این فیلم نداشتن جایگزین مناسب برای لحن و لهجه‌ی جان کافی است. سیاه‌پوست بیسوادی را تصور کنید که به لهجه‌ی شکسته‌ـ‌وـ‌بسته‌ی آمریکایی صحبت می‌کند. چیزی شبیه لهجه‌ای که مارک تواین در هکلبرین فین به کار می‌برد. لهجه‌ی نزدیک به این لهجه‌ی آمریکایی در فارسی چیست؟

در پایان بد نیست یکی از دیالوگ‌های بسیار تأثربرانگیز جان کافی را بخوانیم:

He killed them with they love, they love for each other… That’s the way it is every day. That’s the way it is all over the world.

به دلیل استقبال دانشجویان تحصیلات تکمیلی از اولین دورۀ کارگاه آموزشی «شیوه‌های پژوهش در مطالعات ترجمه» مرکز پژوهشهای ترجمه دانشگاه علامه طباطبائی، به اطلاع می‌رساند که دورۀ دوم کارگاه در تاریخ شنبه دوم اردیبهشت ماه 1391 برگزار خواهد شد. لازم به ذکر است که هدف از این کارگاه آشنا نمودن دانشجویان کارشناسی ارشد مطالعات ترجمه با مقدمات، شیوه‌ها، ابزارها و ملاحظات روش‌شناختی پژوهش‌های مطالعات ترجمه و همچنین شیوۀ نگارش پروپوزال (طرح پژوهشی) و پایان‌نامه است. این دوره توسط دانشجویان دکتری ترجمه دانشگاه علامه طباطبائی ارائه خواهد شد.

*زمان برگزاری*

شنبه دوم اردیبهشت ماه 1391، 8 صبح الی 5 بعد از ظهر

*مکان برگزاری*

تهران، سعادت آباد، بزرگراه شهید چمران، خیابان پل مدیریت، انتهای خیابان علامه طباطبائی جنوبی، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبانهای خارجی دانشگاه علامه طباطبائی، طبقۀ اول

مرکز پژوهش‌های ترجمه دانشگاه علامه طباطبایی

مرکز پژوهش‌های ترجمه دانشگاه علامه طباطبایی

دوره مبانی نظری ترجمه

شروع دوره

سری جدید دوره آموزشی مبانی نظری ترجمه از روز سه‌شنبه، 22فروردین ماه آغاز خواهد شد.

مهلت ثبت نام

جهت شرکت در این دوره می‌توانید حداکثر تا پایان وقت اداری روز دوشنبه، 22 اسفند ماه، با ارسال مدارک درخواستی به پست الکترونیک مرکز پژوهش‌های ترجمه ثبت نام نمایید.

مکان تشکیل کلاس

تهران، بزرگراه چمران، پل مدیریت، خیابان علامه طباطبایی جنوبی، دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی دانشگاه علامه طباطبایی، مرکز پژوهش‌های ترجمه

طول دوره

مرکز پژوهشهای ترجمه دانشگاه علامه طباطبائی در نظر دارد کارگاه آموزشی با موضوع «شیوه‌های پژوهش در مطالعات ترجمه» برگزار نماید. این کارگاه، با هدف آشنا نمودن دانشجویان و علاقه‌مندان با مقدمات، شیوه‌ها، ابزارها و ملاحظات روش‌شناختی پژوهش‌های مطالعات ترجمه توسط دانشجویان دکتری ترجمه دانشگاه علامه طباطبائی ارائه خواهد شد.

علاقه‌مندان می‌توانند با مراجعه به وبگاه مرکز به نشانی www.translationstudies.ir در همایش ثبت‌نام کنند. تاریخ برگزار همایش در روزهای سه شنبه 29 و چهارشنبه 30 آذر است. از جمله برنامه‌های همایش ارائه مقاله، تجلیل از مترجمان پیشکسوت همگام با برپایی نمایشگاه آثار ترجمه‌ای آنها، برگزاری میزگرد پرسش و پاسخ و برپايي نمايشگاه آثار تأليفي و ترجمه‌اي انتشاراتی‌های داخلی و خارجی در حوزه مطالعات ترجمه خواهد بود. پیشاپیش از لطف همیشگی‌تان بی‌نهایت سپاسگزاریم.

پایین گذاری برنامه-ی زمانی همایش

دوره‌ی يك ساله‌ی آموزش عمومي فن ترجمه

استاد: دكتر حسين ملانظر

علاقه‌مندان برای كسب اطلاع بيشتر می‌توانند به صفحه‌ی دوره‌ي آموزش عمومي فن ترجمه در وبگاه مركز پژوهش‌های ترجمه مراجعه كنند.